Słowa relacja, konstelacja i pochodne. Wzory językowe I

Autorstwo: Nihilo

Czym jest rel…?

  1. Pierwsza definicja słowa relacja, jaką przedstawię tu to: stosunek lub zależność między przedmiotami, pojęciami, wielkościami itp1. Z tej definicji nie wiele wynika – nie wiadomo czy ilość obiektów między którymi zachodzi relacja jest dowolna czy nie. Druga definicja, którą zaprezentuję, nie jest wcale lepsza pod tym względem, brzmi ona: związek zachodzący między ludźmi lub grupami społecznymi2. Ja jednak ukułom swoją: relacja to proces ustosunkowywania się (relowania się) dwóch obiektów. Obiektem może być np. osoba, grupa, pojęcie, wartość liczbowa itp.
  2. Rel znaczy ja też, to słowo tworzy połączenie między osobą (obiektem) a obiektem. Wobec tego słowo relowanie się (robienie rel) oznacza łączenie się i / lub podtrzymywanie swoich połączeń [ustosunkowywanie się względem siebie] dwóch obiektów; z kolei relacja jest rzeczownikiem określającym proces – tak jak negacja, afirmacja, pielęgnacja itd. – konkretniej: proces relowania.
  3. Słowa rel, relowanie i relacja mogą dotyczyć wg mnie zjawisk subiektywnych i intersubiektywnych.

Constellatio

  1. Słowo konstelacja pochodzi od łacińskiego rzeczownika constellatio.3 Twierdzę, że te słowa określają proces współświecenia.
  2. Tak jak inne rzeczowniki z -acja, można by przypuszczać że jest rzeczownikiem bazującym na czasowniku, jednakże nie znamy czasownika konstelować, a można go utworzyć, bo czemu nie. Jeśli chodzi o constellatio , rzeczowniki z -atio bazują na czasownikach4, i podobno5 w łacinie istnieje od co najmniej od średniowiecza czasownik constellare.
  3. Con-, kon- są odpowiednikami współ-. Przekształćmy więc konstelację we współstelację. Nadal nie wiadomo o co biega. Dlatego weźmy łacińskie stella, które znaczy gwiazda.6 Teraz mamy współgwieżdżenie. Każda „żywa” gwiazda ma swoje światło, dlatego proponuję definiowanie konstelowania, jako współświecenia, wtedy konstelacja jest nazwą procesu współświecenia (konstelowania).
  4. Konstelowanie to powiązany ze sobą zespół relowania, więc konstelacja to powiązany ze sobą zespół relacji. Konstelowanie (akt) i konstelacja (proces) wydarzają się pomiędzy więcej niż dwoma obiektami, niekoniecznie wszystkie są ze sobą nawzajem bezpośrednio złączone relacjami.
  5. Konstelacja to proces układania, podtrzymywania i modyfikowania ułożenia obiektów w relacjach gdzie nie wszystkie obiekty muszą być ze sobą w relacji bezpośredniej. Konstelowanie się to akt bycia i oddziaływania w konstelacji / konstelacjach.
  6. Słowa konstelowanie (współświecenie) i konstelacja wg mnie mogą dotyczyć zjawisk subiektywnych i intersubiektywnych.

1 Słownik PWN, dost. czerw. 2026, link: https://sjp.pwn.pl/slowniki/relacja.html

2 Tamże

3 Słownik PWN, dost. czerw. 2026, link: https://sjp.pwn.pl/slownik-etymologiczny/konstelacja.html

4 Wiktionary, dost. czerw. 2026, link: https://en.wiktionary.org/wiki/-atio#Latin

5 Nie mogę znaleźć legitnego źródła

6 Wikisłownik, dost. czerw. 2026, link: https://pl.wiktionary.org/wiki/stella